Je leest over hittegolven, overstromingen en bosbranden. Je scheidt je afval, eet minder vlees en fietst waar het kan. Toch blijft er een knagend gevoel: is dit wel genoeg? En hoe ziet de wereld eruit over twintig jaar?
Als dit herkenbaar klinkt, ben je zeker niet de enige. Steeds meer mensen maken zich zorgen over het klimaat. Daar is zelfs een woord voor: eco-angst of klimaatangst. Daarmee bedoelen we de spanning, angst of somberheid die mensen voelen door de klimaatcrisis.
Hoe vaak komt eco-angst voor?
In 2021 verscheen in het tijdschrift The Lancet Planetary Health een groot onderzoek onder 10.000 jongeren van 16 tot 25 jaar in tien landen. Van hen was 59 procent erg of extreem bezorgd over klimaatverandering. Meer dan 45 procent zei dat die gevoelens hun dagelijks leven en functioneren negatief beïnvloedden. En 75 procent vond de toekomst beangstigend.
Veel jongeren gaven aan zich verdrietig, angstig, boos, machteloos en schuldig te voelen. Ook voelden ze zich vaker in de steek gelaten dan gerustgesteld door hoe overheden met het probleem omgaan.
Is eco-angst een stoornis?
Nee. Zorgen over het klimaat zijn een begrijpelijke reactie op een echt probleem. Ze laten zien dat je betrokken bent bij de wereld en bij anderen. Eco-angst is dus geen diagnose.
Wel kunnen de zorgen zo groot worden dat ze je belemmeren. Je slaapt slecht, piekert veel of voelt je verlamd. Dan wordt het een bron van stress. Een Fins onderzoek uit 2025 onder ruim 5.700 volwassenen (Nieminen en collega’s) vond dat mensen met veel klimaatzorgen vaker last hadden van sombere en angstige klachten.
Hoop die voortkomt uit doen
Datzelfde Finse onderzoek bevat ook een hoopvol inzicht. Mensen die geloven dat de samenleving klimaatverandering kan aanpakken, hadden minder klachten. En bij mensen die zich actief inzetten voor het milieu speelde mee of ze ook het gevoel hadden dat hun inzet iets uitmaakt.
De onderzoekers concluderen dat het niet gaat om het wegnemen van zorgen, maar om het kanaliseren ervan. Hoop die ontstaat uit actie en het gevoel van invloed lijkt goed te zijn voor je mentale gezondheid. Psychologen noemen dit soms betekenisgerichte coping: je zoekt wat voor jou zinvol is, ook als het probleem groot blijft.
Zo ga je om met klimaatzorgen
- Erken je gevoel. Je zorgen zijn begrijpelijk. Je hoeft ze niet weg te duwen of te bagatelliseren.
- Doseer het nieuws. Op de hoogte blijven is prima, maar eindeloos scrollen door slecht nieuws vergroot je stress. Kies vaste momenten.
- Kies een paar acties die bij je passen. Je hoeft niet alles te doen. Kies iets wat haalbaar en zinvol voelt.
- Doe het samen. Sluit je aan bij een buurtinitiatief, een groene club of een groep op school of werk. Samen iets doen geeft energie en verbinding.
- Praat erover. Met vrienden, familie of collega’s. Je zult merken dat anderen er ook mee bezig zijn.
- Zoek de natuur op. Een wandeling in het groen kan rust geven en herinnert je eraan waar je je voor inzet.
- Zorg voor balans. Ook als je betrokken bent, mag je genieten en ontspannen. Dat helpt je om het lang vol te houden.
Voor ouders en opvoeders
Kinderen en jongeren pikken veel op. Neem hun zorgen serieus en luister eerst. Geef eerlijke informatie die past bij hun leeftijd. En laat zien wat mensen wereldwijd al doen. Zo help je ze om zorgen om te zetten in vertrouwen en actie.
Klimaatzorgen laten zien dat je om de wereld geeft. Met wat aandacht voor jezelf kun je die betrokkenheid volhouden, zonder dat de stress de overhand krijgt.
Merk je dat stress je te veel wordt? Neem contact op, we denken graag met je mee.
Bronnen
- Hickman, C., Marks, E., Pihkala, P., Clayton, S., Lewandowski, R.E., Mayall, E.E. et al. (2021). Climate anxiety in children and young people and their beliefs about government responses to climate change: a global survey. The Lancet Planetary Health, 5, e863-e873. Link
- Nieminen et al. (2025). Climate worry and mental health: the role of pro-environmental behavior and efficacy-based hope as coping strategies. Journal of Environmental Psychology. Link